Điều trị cơn bão giáp theo hướng dẫn của Hội Tuyến giáp châu Âu năm 2026

1. Nguyên tắc điều trị: 

Cơn bão giáp là một cấp cứu nội tiết, cần được điều trị ngay khi có chẩn đoán hoặc nghi ngờ cao về lâm sàng, đồng thời tìm kiếm và xử trí các yếu tố khởi phát. Điều trị thường bao gồm:
• Điều trị hỗ trợ và hồi sức tích cực.
• Ức chế tổng hợp hormon tuyến giáp bằng thuốc kháng giáp.
• Ức chế giải phóng hormon tuyến giáp bằng iod vô cơ, khi có chỉ định.
• Giảm chuyển đổi T4 thành T3 bằng glucocorticoid.
• Kiểm soát các biểu hiện cường giao cảm bằng thuốc chẹn beta
• Điều trị nguyên nhân và các yếu tố thúc đẩy cơn bão giáp.

2. Thuốc kháng giáp tổng hợp: 

Methimazole (MMI)/carbimazole (CBZ) hoặc propylthiouracil (PTU) được sử dụng để ức chế tổng hợp hormon tuyến giáp. Có thể sử dụng một trong các phác đồ sau:
• MMI 60–80 mg/ngày, hoặc
• CBZ 80–100 mg/ngày, hoặc
• PTU: liều nạp 500–1.000 mg, dùng đường uống, qua sonde mũi–dạ dày hoặc đường trực tràng; sau đó 250 mg mỗi 4 giờ.
MMI/CBZ có hiệu quả kiểm soát cơn bão giáp tương đương PTU. Ưu tiên cân nhắc MMI/CBZ thay vì PTU ở BN có rối loạn chức năng gan đáng kể, đặc biệt khi bilirubin hoặc men gan tăng ≥3 lần giới hạn trên của mức bình thường. PTU có ưu điểm ở khả năng ức chế chuyển đổi T4 thành T3 ở ngoại vi.
Giảm liều thuốc kháng giáp ngay khi tình trạng lâm sàng cho phép, về liều: PTU: 400 mg/ngày, hoặc MMI: 30 mg/ngày, hoặc CBZ: 40 mg/ngày.

3. Cholestyramine: 

Có thể cân nhắc cholestyramine 4 g, ngày 3 lần, thuốc này làm tăng thải trừ hormon tuyến giáp thông qua ức chế chu trình gan–ruột của hormon tuyến giáp. Đây là chỉ định off-label.

4. Lithium: 

cân nhắc sử dụng ở một số BN có cơn bão giáp, đặc biệt khi các thuốc kháng giáp hoặc iod không thể sử dụng. Liều khởi đầu có thể sử dụng là lithium 300 mg, ngày 2 lần, sau đó điều chỉnh tùy đáp ứng và khả năng dung nạp.

5. Glucocorticoid: 

Hydrocortisone 100 mg tiêm tĩnh mạch liều nạp, sau đó 50 mg mỗi 6 giờ.
Glucocorticoid có các tác dụng có lợi trong cơn bão giáp:
• Giảm chuyển đổi T4 thành T3 ở ngoại vi.
• Bổ sung tình trạng thiếu hụt glucocorticoid tương đối có thể gặp trong cơn bão giáp.
• Có thể đặc biệt có lợi ở BN Basedow.
Lưu ý: Glucocorticoid liều cao đã được báo cáo có thể khởi phát liệt chu kỳ do nhiễm độc giáp, đặc biệt ở BN nhiễm độc giáp kiểm soát kém. Cần theo dõi sát kali huyết thanh sau khi dùng glucocorticoid, đặc biệt ở các đối tượng có nguy cơ cao như nam giới trẻ người châu Á hoặc người gốc Hispanic.

6. Iod vô cơ/kali iodide (Lugol):

• Iod vô cơ có tác dụng ức chế nhanh quá trình phóng thích hormon tuyến giáp thông qua hiệu ứng Wolff–Chaikoff cấp tính có tính chất tạm thời.
• Điều trị bằng iod đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp cường giáp do tăng tổng hợp hormon tuyến giáp, như bệnh Basedow, bướu giáp đa nhân độc.
• Lưu ý chỉ sử dụng iod sau khi đã dùng thuốc kháng giáp ít nhất 1 giờ, và ngừng iod khi tình trạng lâm sàng đã ổn định.
• Liều có thể là: Dung dịch Lugol: 8 giọt, ngày 4 lần; hoặc dung dịch kali iodide bão hòa (SSKI): 5 giọt, ngày 4 lần.
• Dung dịch iod có thể gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa và cần được pha loãng, ví dụ với sữa hoặc nước cam, trước khi uống hoặc sử dụng qua sonde mũi–dạ dày.